OBSESİF KOMPULSİF BOZUKLUK (SAPLANTI
- ZORLANTI)
Obsesif-kompülsif bozukluğun başlıca özelliği yineleyici olmasıdır. Obsesyonlar ve kompülsiyonlarla seyreder.
Obsesyonlar (saplantı, takıntı) istenmeyen ve uygunsuz bir biçimde yaşanan ve süreklilik gösteren, düşünceler, kuşkular ve dürtülerdir. Kişi kaygıdan ya da sıkıntıdan kurtulmak ya da bunları azaltmak için davranışlar geliştirir. Bu davranışlara kompulsiyon ( zorlantı) denir.
En sık karşılaşılan obsesyonlar,
• Bulaşmayla ilgili yineleyen düşünceler (el sıkmayla hastalık bulaşmış olacağı
gibi),
• Yineleyen kuşkular (kapıyı kapatıp kapatmadığı gibi),
• Bir takım nesnelerin belirli bir düzende olmasına gereksinme (nesnelerin
düzensiz ya da bakımsız olmasından yoğun bir sıkıntı duyma gibi),
• Saldırgan dürtüler (kötülük yapma ya da sövme gibi)
En sık karşılaşılan kompülsiyonlar:
• Yıkama, yıkanma ve temizleme
• Sayma
• Denetleyip durma
• Güvence arayıp durma
• Yineleyici eylemler
• Bir sıraya koyma ve bir düzene koyma
Hasta takıntılı düşünce ve davranışlarının farkındadır. Saçma olduğunu bile bile aynı davranışı defalarca tekrarlar. Kişilerin günlük aktivitesi, iş hayatı ve sosyal ilişkileri bozulur.
|