|
YEME BOZUKLUKLARI
Yeme bozuklukları başlıca iki grup altında incelenebilir. Kronik formlarından birinin adı Anoreksia Nevroza’dır. Bir diğer formu da Bulimia Nevroza'dır. Anoreksi, kelime olarak iştahsızlık anlamına gelmektedir. Kısa dönemli ya da kronik olabilir.
|
 |
Anoreksia Nevroza
Belirtileri aşağıdaki gibidir.
• Kilo kaybetmek için uğraş
• Yaş ve boya uyumsuz kilo
• Kilo almaktan korkup, yemek yememek
• 3–4 ay üst üste regl olmama
• Halsizlik, nefes darlığı, konsantrasyon bozuklukları
• Cilt kuruluğu
Bu bireyler çoğu zaman sadece başkalarından gelen isteklere yanıt verdiklerini, bir şeyi kendi istedikleri için yapmadıklarını söylerler. İç-kendi standartlarına güvenemeyen bu insanlar dış kılavuzlara (ebeveynleri gibi) yönelirler ve onları mutlu edecek şeyleri yapmaya çalışırlar, bu nedenle anoreksiklere "model /ideal çocuk" da denir; fakat gerçekte özgüvenlerini geliştiremezler. Kendi davranışlarını, ihtiyaçlarını, dürtülerini ve hatta bedenlerini yönetmedikleri ve kendi çekim merkezlerinin olmadığı duygularını yaşarlar. Ergenlik yaklaştığında özerklik geliştirme gerekliliğinin baskısını hisseder ama yapamadıklarını da fark ederler. |
Çaresizlik duygularını yenmek için beden ağırlığı, biçimi ve yeme davranışları üzerinde aşırı bir denetim sağlamaya çalışırlar. Bunu başaranlarda Anoreksia Nevroza, başaramayanlarda ise dalgalı bir seyir gösteren (binge-purge) tıkanırcasına yeme nöbetleri ve uygunsuz telafi davranışları yani Bulimia Nevroza gelişmektedir.
Bulimia Nevroza
Aşırı ölçüde, adeta patlayıncaya dek, tıkınırcasına krizler halinde tekrarlayan yemek yeme nöbetleri ile başlayıp suçluluk ve utanç duygusuyla sonlanan bir bozukluktur.
Birey yediklerini bilinçli olarak çıkararak rahatlama yolunu seçer. Depresyon ile Bulimia arasında güçlü bir ilişkiden söz edilebilir; dolayısıyla vakit kaybetmeden profesyonel destek alınması gerekir. Belirtileri aşağıdaki gibidir:
Üç ay içinde haftada ikiden fazla yeme atağının olması
Çıkarma (purging) tipi, kendi kendine kusma, laksatif veya diüretik kullanma
Çıkarma olmayan (non-purging) tipinde, aç kalma, aşırı egzersiz
Vücut ağırlığı veya şeklinden vücut algısının aşırı derece etkilenmesi
|
|
Anoreksia Nevroza
|
Bulimia Nevroza
|
|
Kısa bir süre içinde çok kilo kaybetmek
|
x
|
|
|
Zayıf olunduğu halde rejime devam etmek
|
x
|
|
|
Zayıf olduğu halde şişman olduğuna inanmak
|
x
|
|
|
Adet dönemlerinde aksaklık
|
x
|
|
|
Yemeğe alışılmadık bir ilgi göstermek ve garip yeme
ritüelleri geliştirmek
|
x
|
x
|
|
Gizlice yemek yemek
|
x
|
x
|
|
Takıntılı bir biçimde egzersiz yapmak
|
x
|
x
|
|
Ciddi depresyon
|
x
|
x
|
|
Aşırı derecede yemek yemek
|
|
x
|
|
Kusma ya da kusturmaya, dışarı çıkmaya yarayan ilaçlar
kullanma
|
|
x
|
|
Aşırı yemek yiyen ve kilo almayan
|
|
x
|
|
Banyoda uzun süre kusma amaçlı kalmak
|
|
x
|
|
İlaç ve alkol alımında artış
|
|
x
|
Tıbbi tedavi sürecine ek olarak bireyin yemekle ilgili ilişkilerinin düzenlenmesi için bir terapiste gereksinim vardır. Bu terapist hastanın yeme bozukluğuyla ilgili sabit fikirlerini değiştirmesine yardımcı olur.
|
|